Skip to content

Urząd Gminy Siedlce

Urząd Gminy Siedlce

ul. Asłanowicza 10, 08-110 Siedlce
tel. 25 63 277 31

Czynny w dni robocze w godzinach 8:00 - 16:00

Mamy certyfikat ISO 9001
Czwartek, 23 Luty 2012

strona główna | kontakt | jak trafić | BIP


  • Nasza Gmina
    • Mapa gminy
      • Mapa Gminy Siedlce
      • Stare i Nowe Iganie
      • Stare i Nowe Opole
      • Błogoszcz
      • Chodów
      • Golice
      • Grabianów
      • Grubale
      • Joachimów
      • Opole Świerczyna
      • Pruszynek i Pruszyn
    • Informacje ogólne
      • Statut
      • Informacje o gminie
      • Dane statystyczne
    • Historia
      • Pradzieje
      • Wieki średnie
      • Szlacheckie włości Rawitów
      • Książęca dziedzina
      • Ekonomia carskich generałów
      • Wojenna chwała
    • Fotogaleria
      • Zabytki Gminy Siedlce
      • Z kronik
      • Uroczysta XIX Sesja Rady Gminy Siedlce
      • 35 lat Gminy Siedlce - festyn w Chodowie
    • Znaki
      • Dokumenty
      • Herb
      • Pieczęć
      • Flaga
      • Baner
      • Logo
    • Inwestycje
      • Inwestycje dofinansowane
    • Współpraca zagraniczna
      • Miżgiria
    • Wydawnictwa
      • Kwartalnik "Nasza Gmina"
      • Gmina na medal
    • Bezpieczna Gmina
      • Informacja o stanie bezpieczeństwa
      • Dzielnicowi w Gminie Siedlce
      • Poradniki
  • Rada Gminy
    • Skład osobowy Rady Gminy
      • Przewodniczący Rady Gminy
      • I Wiceprzewodniczący Rady Gminy
      • II Wiceprzewodniczący Rady Gminy
      • Radni
    • Komisje
      • Komisja Rewizyjna
      • Komisja Planowania, Budżetu i Finansów
      • Komisja Rolnictwa, Ochrony Środowiska i Gospodarki Przestrzennej
      • Komisja Oświaty, Bezpieczeństwa i Spraw Społecznych
      • Komisja Statutowa
    • Sesje
      • Plan pracy Rady Gminy na 2012 rok
      • XIV Sesja Rady Gminy Siedlce
      • XIII Sesja Rady Gminy Siedlce
      • XII Sesja Rady Gminy Siedlce
      • XI Sesja Rady Gminy Siedlce
      • X Sesja Rady Gminy Siedlce
      • IX Nadzwyczajna Sesja Rady Gminy Siedlce
      • VIII Sesja Rady Gminy Siedlce
      • VII Sesja Rady Gminy Siedlce
      • VI Sesja Rady Gminy Siedlce
      • V Sesja Rady Gminy Siedlce
  • Urząd Gminy
    • Wójt Gminy Siedlce
      • Informacja o Wójcie
      • Informacja Wójta z realizacji uchwał oraz pracy okresie międzysesyjnym
      • Informacja kwartalna Wójta Gminy z wykonania budżetu Gminy Siedlce
    • Sekretarz Gminy Siedlce
      • Informacje
    • Skarbnik Gminy Siedlce
      • Informacje
    • ISO w Urzędzie
      • Mamy certyfikat ISO 9001
      • Polityka Jakości
    • Regulamin Organizacyjny
    • Struktura organizacyjna urzędu
      • KIEROWNICTWO
      • REFERAT GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ I INFRASTRUKTURY
      • REFERAT ORGANIZACYJNO-ADMINISTRACYJNY
      • REFERAT PLANOWANIA I FINANSÓW
      • REFERAT PODATKÓW I OPŁAT
    • Planowanie przestrzene
      • Plany
        • Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Siedlce
        • Plan Rozwoju Lokalnego
      • Studium uwarunkowań
        • Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy
    • Ochrona środowiska i gospodarka odpadami
      • Rejestr działalności regulowanej
      • Zbiórka zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego
      • Wykaz firm świadczących usługi zbiórki odpadów
      • Wymagania - zezwolenie w zakresie ochrony przed bezd. zwierzętami, schroniska
      • Wymagania - zezwolenie odbiór odpadów komunalnych, nieczystości ciekłych
      • Plan gospodarki odpadami
      • Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Siedlce
      • Program usuwania wyrobów zawierających azbest z terenu Gminy
      • Program Ochrony Środowiska
    • Zespół Zarządzania Kryzysowego
      • Szef Obrony Cywilnej Gminy Siedlce
      • Podstawowe Informacje
      • Skład osobowy Zespołu Zarządzania Kryzysowego dla Gminy Siedlce
      • Zadania Zespołu Zarządzania Kryzysowego dla Gminy Siedlce
      • Podstawy systemu wykrywania i alarmowania
      • Zagrożenia
    • Organizacje pozarządowe
      • 1% podatku na rzecz OPP
      • Konsultacje społeczne
      • Małe granty
      • Informacje ogólne
      • Wykaz organizacji pozarządowych
      • Przepisy regulujące kwestie współpracy
      • Program i Konkursy 2010
      • Program i Konkursy 2011
      • Programy i konkursy 2012
    • Ogłoszenia
      • Urzędowa tablica ogłoszeń
      • Zamówienia publiczne
  • Sołectwa
    • Biel
    • Białki
    • Błogoszcz
    • Chodów
    • Golice
    • Golice - kolonia
    • Grabianów
    • Grubale
    • Jagodnia
    • Joachimów
    • Nowe Iganie
  • Jednostki
    • Jednostki organizacyjne
      • Gminny Zespół Ekonomiczno – Administracyjny Szkół
      • Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej
      • Gminny Ośrodek Kultury
    • Placówki oświatowe
      • Zespół Oświatowo-Wychowawczy w Białkach
      • Zespół Oświatowo-Wychowawczy w Strzale
      • Zespół Oświatowy w Golicach
      • Zespół Oświatowy w Nowych Iganiach
      • Zespół Oświatowy w Pruszynie
      • Zespół Oświatowy w Stoku Lackim
      • Zespół Oświatowy w Żelkowie-Kolonii
  • E-urząd
    • Informacja o stanie mojej sprawy
    • Elektroniczna Skrzynka Podawcza
    • Wzory druków
    • ANKIETA – ocena zadowolenia Klienta z usług
  • Kontakt
    • Dane teleadresowe
    • Mapa lokalizacji urzedu
    • Formularz kontaktowy
    • Numer konta bankowego, NIP, REGON Urzędu Gminy Siedlce
  • OSP
    • Pryszyn
    • Pruszynek
    • Błogoszcz
    • Nowe Opole
  • Aktualności
  • BIP

    • Strona główna >
    • Nasza Gmina >
    • Historia >
    • Ekonomia carskich generałów

Nasza Gmina

  • Mapa gminy
    • Mapa Gminy Siedlce
    • Stare i Nowe Iganie
    • Stare i Nowe Opole
    • Błogoszcz
    • Chodów
    • Golice
    • Grabianów
    • Grubale
    • Joachimów
    • Opole Świerczyna
    • Pruszynek i Pruszyn
  • Informacje ogólne
    • Statut
    • Informacje o gminie
    • Dane statystyczne
  • Historia
    • Pradzieje
    • Wieki średnie
    • Szlacheckie włości Rawitów
    • Książęca dziedzina
    • Ekonomia carskich generałów
    • Wojenna chwała
  • Fotogaleria
    • Zabytki Gminy Siedlce
    • Z kronik
    • Uroczysta XIX Sesja Rady Gminy Siedlce
    • 35 lat Gminy Siedlce - festyn w Chodowie
  • Znaki
    • Dokumenty
    • Herb
    • Pieczęć
    • Flaga
    • Baner
    • Logo
  • Inwestycje
    • Inwestycje dofinansowane
  • Współpraca zagraniczna
    • Miżgiria
  • Wydawnictwa
    • Kwartalnik "Nasza Gmina"
    • Gmina na medal
  • Bezpieczna Gmina
    • Informacja o stanie bezpieczeństwa
    • Dzielnicowi w Gminie Siedlce
    • Poradniki


 

Ekonomia carskich generałów

Po upadku insurekcji kościuszkowskiej nastąpił III rozbiór Polski. W jego wyniku Siedlce weszły w skład monarchii Habsburgów. Zabór austriacki objął bowiem tereny południowego Podlasia i wschodniego Mazowsza aż po Bug. Ziemie te nazywano Galicją Zachodnią, w odróżnieniu od terenów zajętych przez Austrię w wyniku pierwszego rozbioru - Galicji i Lodomerii - zwanych Galicją Wschodnią. Dla mieszkańców siedleckich włości nie była to jedyna zmiana. W 1807 roku przestali być poddanymi prywatnych właścicieli. Wtedy to bowiem władający Siedlcami po śmierci księżnej Ogińskiej Izabela z Flemingów i Adam Kazimierz Czartoryscy zamienili swe dobra nad Liwcem i Muchawką na wsie położone w pobliżu Łęcznej na Lubelszczyźnie. Siedlce i okoliczne folwarki stały się dobrami rządowymi.

Począwszy od III rozbioru Polski aż do końca I wojny światowej tereny obecnej gminy Siedlce pozostawały pod obcą władzą - austriacką, rosyjską, niemiecką. Wyjątkiem był krótki okres Księstwa Warszawskiego (1809-1815). Większość podsiedleckich miejscowości była wtedy własnością rządową i to zaborcza władza decydowała o ich losach. Jak to wyglądało, można prześledzić na przykładzie dóbr siedleckich w pierwszej połowie XIX wieku, których historię przebadał naukowiec z radomskiego Archiwum Państwowego Sebastian Piątkowski. Warto wiedzieć, że to właśnie archiwum w Radomiu przechowuje XIX i XXwieczne dokumenty dóbr rządowych, w tym także i włości siedleckich.

Po klęsce powstania listopadowego Rosjanie przeprowadzili szeroko zakrojoną akcję nadawania dóbr rządowych zasłużonym carskim oficerom i cywilnym urzędnikom. Jej podstawowym celem było wynagrodzenie za wierną służbę, a zarazem stworzenie na ziemiach polskich enklaw rosyjskiej własności, będących ważnym elementem procesu zespalania Królestwa z Imperium Rosyjskim.

Status prawny przekazywanych w ten sposób majątków oparto o zasady majoratu, pozwalające obdarowanemu, a potem kolejnym pokoleniom jego następców użytkować dobra i pobierać z nich zyski. Choć proces tworzenia majoratów miał charakter polityczny, nie zmienia to jednak faktu, iż pod względem ekonomicznym objęcie danej wsi aktem donacyjnym z reguły wróżyło dobrze na przyszłość jej mieszkańcom. Przepisy mówiły, że wszyscy włościanie, koloniści, oficjaliści leśni oraz inne osoby zamieszkujące w granicach dóbr mają prawo wieczystego użytkowania posiadanych przez siebie gruntów, a także są właścicielami wszystkiego, co się na ich gruntach znajduje. Warunkiem było jednak wypełnianie powinności przypisanych do ziemi, a także przyjęcie warunków planowanej regulacji i kolonizacji. Największe znaczenie dla chłopów posiadał zapis zobowiązujący donatariusza do przeprowadzenia w maksymalnym okresie sześciu lat od daty wejścia w posiadanie dóbr, oczynszowania, a więc zamienienia pańszczyzny na opłatę w gotówce. Włościan zapewniono również, iż po przeprowadzeniu urządzenia każdy z nich otrzyma prawo i możliwość zakupu na własność uprawia- nych przez siebie gruntów.

Pałac i dwór Do czasów odzyskania przez Polskę niepodległości większością terenów obecnej gminy Siedlce władali carscy generałowie i ich następcy. Polscy ziemianie byli natomiast właścicielami majątków w Pruszynie, Stoku Lackim i Iganiach. O pierwszym z nich już nieco wspomniano jako o miejscu, gdzie powstała najstarsza parafia i pierwszy kościół w okolicach Siedlec. Czwartą z kolei świątynię w Pruszynie zbudowano w latach 1807-1812 według projektu znanego architekta Jakuba Kubickiego. Kościół ufundował podstoli lubelski Adam Suffczyński wraz z siostrą, kasztelanową mścisławską Heleną Chrapowicką. Ta ostatnia była ciotką Stanisława Rostworowskiego - jednego z najwybitniejszych polskich oficerów w burzliwych czasach wojen napoleońskich. Podpułkownik cesarskiej gwardii, uczestnik sławnej szarży pod Somosierrą, kawaler Legii Honorowej, po latach wojaczki osiadł w Pruszynie, który otrzymał jako spadek od ciotki.

W Pruszynie też został pochowany. Spoczywa tam również 15-letnia Helena Rostworowska. Imieniem przedwcześnie zmarłej córki szwoleżera nazwano pobliski strumień, czyli obecną rzeczkę Helenkę. Potomkami Stanisława byli tak zasłużeni dla polskiej kultury i nauki ludzie jak: dramaturg Karol Hubert, poeta Jan, muzeolog Marek i historyk Emanuel Rostworowscy.

Pruszyn słynie z najstarszej w gminie Siedlce parafii, zaś Stok Lacki z okazałego pałacu. Położonym przy trasie z Siedlec do Łosic Stokiem również władali hrabiowie Rostworowscy, zaś w drugiej połowie XIX wieku trafił on wraz z Pruszynem w ręce Józefa Wyszomirskiego. To właśnie Wyszomirski wzniósł w roku 1875 na piwnicach starego dworu obecnie istniejący pałac. Autorem projektu architektonicznego był znany na Podlasiu architekt Bolesław Podczaszyński, twórca m. in. pałaców w Starej Wsi pod Węgrowem, Trojanowie, Łochowie, Ceranowie oraz neogotyckich kościołów. Siedzibę właściciela Stoku otaczał 4-hektarowy park.

Pałac w Stoku Lackim był własnością rodziny Wyszomirskich do końca ostatniej wojny. Po 1945 roku został przejęty przez państwo. Umieszczono w nim Państwowy Dom Dziecka im. Janusza Korczaka. Obecnie znajdują tu schronienie i opiekę upośledzone dzieci.

Znacznie gorzej niż z pałacem w Stoku Lackim los obszedł się ze szlacheckim dworem w Iganiach. Były one od wieków dobrami szlacheckimi. W drugiej połowie XVIII wieku należały do Kazimierza Laskowicza ożenionego z Konstancją z Oknińskich. Po nich dziedziczył je ich syn Adam.W1821 roku połowę dóbr igańskich odkupił od niego Antoni Cedrowski herbu Odrowąż, prezes Komisji Województwa Podlaskiego, w owych czasach bardzo znacząca w regionie osobistość.

Cedrowscy należeli do średniozamożnej szlachty osiadłej w ziemi czerskiej. Antoni w roku 1809 mianowany został pułkownikiem, odbył kampanię moskiewską, potem dostał się do rosyjskiej niewoli. Po powrocie ożenił się z Anielą Przyszychowską. Z wojskiem rozstał się w momencie objęcia prezesury Komisji. Po wycofaniu się z życia publicznego osiadł w Iganiach i rozpoczął tu wznoszenie rezydencji w stylu klasycystycznym. Budowę ukończono w 1828 roku. Murowany dwór był raczej skromną budowlą na tle wznoszonych wówczas szla- checkich siedzib.

Folwark Cedrowskich odegrał ważną rolę podczas sławnej bitwy powstania listopadowego, stoczonej 10 kwietnia 1831 roku. O igańskie zabudowania dworskie, blokujące dostęp do grobli na Muchawce, walczono przez kilka godzin. W trakcie bitwy sam dwór ucierpiał niewiele. Dlatego przybyły do Igań po bitwie naczelny wódz powstania, opieszały gen. Jan Skrzynecki, mógł w nim spędzić noc z 10 na 11 kwietnia.

Po śmierci żony Antoni Cedrowski przekazał majątek swojej córce Marii, zamężnej z Ludwikiem Potkańskim. Ten ostatni sprzedał go w roku 1852 za 30 tys. rubli Hipolitowi Gorzechowskiemu. Przez kilka następnych lat nowemu właścicielowi udało się podnieść wartość majątku o 10 tys. rubli, ale już w roku 1863, za sprawą polityki podatkowej i uwłaszczenia chłopów, finanse folwarku legły w gruzach. Zagrożony bankructwem Gorzechowski zaciągnął pożyczkę u Icka Orła z Siedlec. Jej zabezpieczeniem były dobra igańskie. Pożyczki nie spłacił, więc w roku 1878 Gorzechowscy zostali usunięci ze dworu. Icek Orzeł od ręki sprzedał Iganie Stanisławowi Prausowi, ten z kolei generał-majorowi Stanisławowi Jasiukiewiczowi. W ten sposób kolejna podsiedlecka miejscowość trafiła do carskiego oficera. Przez najbliższe dziesięciolecia Iganie jeszcze wielokrotnie zmieniały właścicieli. Władali tu m. in. Franciszek Cielemęcki i Wincenty Jermołowicz. Ostatnimi właścicielami przed II wojną światową byli Grabowscy. Po wojnie jako niewielka własność ziemska, majątek nie uległ przymusowej parcelacji, był natomiast dobrowolnie sprzedawany po kawałku. Dwór popadał w ruinę, zanim jednak ona nastąpiłanakręcono w tym miejscu sceny do filmu "Noce i dnie".

 

więcej w naszej publikacji "Gmina na Medal"


URZĄD GMINY SIEDLCE

 

LOKALIZACJA

Rządowe Centrum Legislacji

Dziennik Ustaw | Monitor Polski
Dzienniki Urzędowe Województwa Mazowieckiego

Codziennik Prawny

Podlasie24

Telewizja Powiatowa

Urząd Gminy Siedlce
08-110 Siedlce, ul. Asłanowicza 10
telefony bezpośrednie:
25 63 325 40-42
25 63 272 62
25 63 272 52
25 63 277 31

fax: 25 63 236 30

Adres internetowy: http://www.gminasiedlce.pl
Adres e-mail: gmina@gminasiedlce.pl
Siedlce, Powiat siedlecki, woj. mazowieckie

Urząd Gminy
Gmina Siedlce
NIP: 821-10-11-329
REGON: 000544504
NIP: 821-24-43-829
REGON: 711582552
Numery kont bankowych:
- z tytułu należności (podatki, opłaty)
51 1060 0076 0000 3210 0020 8691
- z tytułu wpłat wadium
39 1060 0076 0000 3310 0019 3435
Bank BPH S.A.


MAPA

  • Nasza Gmina
  • Rada Gminy
  • Urząd Gminy
  • Sołectwa
  • Jednostki
  • E-urząd
  • Kontakt
  • OSP
  • Aktualności
  • BIP
© Urząd Gminy Siedlce 2012 wdrożenie: m-cms